De Turkse Nederlandse Turk

13. mrt, 2017

September 2016, de uiterste zuidoostgrens van de Europese Unie. Gevalletje vlagvertoon 'wie heeft de grootste'. In dit perspectief genomen lijken de vlaggen gebroederlijk bij elkaar te staan. Niets is minder waar.

Zaterdagmiddag met bijkans tranen in de ogen naar teletekst gekeken. Waarom? Een on-Nederlandse trots maakte zich van mij meester. Na jaren (decennia) lang gesjouw met meelzakken en praten met droge keel van het hoesten in al die meel was blijkbaar dan eindelijk de meel op. Ja, Marianne Zwagerman, dan eindelijk. De landingsrechten voor de minister van Buitenlandse Zaken van Turkije waren ingetrokken. Ik wist niet wat ik las. Het feestje werd 's avonds vrolijk vervolgd met het in Rotterdam tegenhouden van de minister van Familiezaken uit Turkije die maar had bedacht 'Niet door de lucht dan maar ter land' en via Duitsland de weg uit den oost had genomen.
Eindelijk de grens weer herkend, ten lange leste de grens weer bepaald.

Voordat u gaat kakelen 'maar jij bent toch zo voor vrijheid van meningsuiting': ja, zéér. Maar ergens zijn is geen restaurant a la carte aangelegenheid. Dodelijk vermoeid wordt ik ook deze dagen weer van de aanduidingen 'Turkse Nederlanders' of reversief 'Nederlandse Turken'. Volslagen kletskoek. Je bent óf Nederlander, óf Turk. Turk ben je als je in Turkije bent geboren en niet de Nederlandse nationaliteit hebt, Nederlander ben je als je in Nederland bent geboren danwel in Turkije maar de Nederlandse nationaliteit hebt aangenomen. Met alle rechten en plichten die daarbij horen. Weg met die dubbele tong. Scheer je weg met die Erasmusbrug vol rode vlaggen. We hebben dit niet voor niets op 12 september 1683 ternauwernood bij de poorten van Wenen weten te stoppen. Daarom mogen we nu zo leuk wonen in kerken die leeg zijn komen te staan. Geloof mag hier bestaan, maar ook ophouden te bestaan en wordt niet van overheidswege afgedwongen. Daarom kijken we alleen naar het oosten als de zon op komt en niet ter overstaan van iets anders. Laten we dat in - of je nu gelovig bent of niet - in Godsnaam zo houden.

Geloof mag van mij openbaar beleden worden, maar particulier zonder intrusie in de ander. Op wat voor manier dan ook. Geloven doe je vrijwillig en kan een mooi iets zijn voor degene die het kracht, troost en wat al niet meer geeft.

Terug naar de Turkse Nederlandse Turk. Of, hoe ze zichzelf noemen. Turken in Nederland. Waarom wonen jullie hier eigenlijk als je Turkije zo'n warm hart toedraagt? Je buigt en knielt voor een staatshoofd in den verre, maar weigert op eigen grond het gezag. Omdat het niet voelt als je eigen grond? Kun je ook formuleren in minimaal 10 punten wat er dusdanig wél bevalt aan deze grond dat je de keuze hebt gemaakt om hier je bestaan op te bouwen en Turkije te verlaten? En waarom je niet meer in Turkije wilt wonen? Dat lijkt mij de vraagstelling.

Ondertussen is eindelijk de olifant in de kamer beantwoord: 'Wie is hier eigenlijk de baas?' Een nog veel grotere wanhopige vraag is ook van een antwoord voorzien. Dat we niet helemaal Gekke Henkie zijn en ons eindelijk verbaal eens weren. Voorbij koopman en dominee. Voorbij handelsgeest en andere hypocrisie.

Diplomatie is mooi, maar onafhankelijkheid beter. Die onafhankelijkheid zal altijd een prijs hebben. Het opgeven van die onafhankelijkheid een onbetaalbare.

Laten we hopen dat na de verkiezingen overmorgen, die wimpel van vrijheid - niet voor niets letterlijk en symbolisch - hoog in ons vaandel blijft staan. En we in onszelf blijven geloven: het is waar we voor gevochten hebben, ooit. Niet voor niets. En laten we het vooral hartgrondig maar zonder geweld oneens blijven met elkaar in dit land, want dat mag hier. Maar wel binnen ons land, en niet als niet verholen dependance van Turkije.

Iğneği kendine batır cuvaldizi başkasına.

Steek de speld in jezelf voordat je een grote naald in iemand anders steekt.